Cashloze maatschappij? Nee, bedankt!

bron: publicdomainpictures.net

Stockholm. Ik sta bij een kiosk in de rij voor twee kopjes koffie. Voor me staat een man in uniform, waarschijnlijk de kapitein van één van de ontelbare rondvaartboten. Hij bestelt een blikje Fanta, trekt zijn pinpas uit zijn borstzakje, wappert ermee over een display en loopt weg. Betaald. Contactloos. Klaar. Kan hier ook al lang natuurlijk, niet bijzonders. Maar de meesten van ons leggen bij kleine bedragen als €2,00 ‘gewoon’ nog muntgeld op het plankje.

In Zweden zijn die plankjes verdwenen. Ik bestel mijn koffie en de kioskdame duwt het pinautomaatje onder mijn neus. Ik leg 200 kronen, 2 briefjes van honderd, neer. Ze kijkt me even verbaasd aan. Weer zo’n maffe toerist met ‘echt’ geld, zal ze gedacht hebben. Mijn Kronen-biljetten accepteert ze alsnog. Nóg.

Pin, contactloos of Swish?

Zweden zal binnenkort het eerste Europese land zijn, waar cashgeld compleet verdwenen is. Men schat dat het hooguit nog 5 jaar duurt. Cash is al bijna ‘verdacht’. Je vindt er ook nauwelijks nog pinautomaten: op het vliegveld is er eentje en ergens in de stad vind je er nog een paar (goed zoeken!), maar dan houdt het wel op. En er staan enkel niet-Zweden voor te wachten.

Bij het Vasa-museum koop je je ticket uit de muur; enkel de stomste toeristen gaan nog omslachtig in de rij staan voor die ene kassa die er nog is. In veruit de meeste café’s en restaurants moet je direct aan de bar bestellen en ook meteen afrekenen. Middels een restauranteigen lokaliseringssysteem – je moet een knipperend digi-plankje meenemen en op je tafel leggen – wordt het eet- en drinkwaar dan bij je tafeltje gebracht.

Je betaalt ouderwets met je pinpas, maar liever ‘gewoon’ contactloos of met Swish, het zeer snel en blijkbaar goed werkende Zweedse betaalsysteem via de smartphone. Inmiddels maakt ca. 90%(!) van de Zweedse bevolking onder de 30 jaar voor geldtransacties bij voorkeur gebruik van Swish. Voor de gehele bevolking ligt dat gebruik bij ca. 30%, sterk stijgend.

Alleen maar voordelen! Maar voor wie?

Alles gaat automatisch, alles gaat elektronisch. En alles wordt geregistreerd. Elke fles wijn die je koopt, elk pakje sigaretten, elk blikje Red Bull. Elk condoom, elke joint, elke milliliter (daar verboden) liquid voor je e-sigaret. Elk bezoekje aan een sekswerker, elke ‘spontaan’ ter plaatse geboekte hotelkamer. Maar ook elk boottochtje dat je maakt, elke taxi die je neemt, elke citybike die je huurt. En elke locatie waar je je bevindt. Om maar wat te noemen.

Tag-in-tag-out. De perfecte glazen burger. Handig? Zeker: het gaat allemaal razendsnel. En je hoeft nooit méér mee te nemen dan je pinpas en je smartphone. De oudjes in het hoge noorden van het land denken natuurlijk anders over dat ‘handig’. Lastige, ingewikkelde telefoons bedienen, slechte internetverbindingen, pincodes onthouden; voor de oudere mens in de wat meer afgelegen gebieden wordt het er zeker niet makkelijker op. De weerstand onder die bevolkingsgroep is dan ook groot.

Voor de overheid en de banken heeft de ontwikkeling echter alleen maar voordelen: alles ‘onder controle’. Geen zwartgeld meer, geen kosten meer voor het drukken, in omloop brengen, transport, tellen, en controleren van munten en biljetten, geen geldautomaten meer. Minder bankmedewerkers. Computers doen alles. En meer.

Heilig vertrouwen in banken en autoriteiten

Dé grote voorwaarde voor deze ontwikkeling: een heilig vertrouwen van de bevolking in de autoriteiten en banken. Opdat ze allemaal maar ‘fatsoenlijk’ met je geld en je gegevens om mogen gaan. Maar zonder cashgeld ben je ook per direct compleet afhankelijk van hen. Je MOET alles via een bankrekening doen. Kom maar door met die negatieve rentes en nóg hogere ‘service’-kosten. Want een keus heb je dan al lang niet meer.

Je moet daarnaast ook heel hard hopen dat de autoriteiten [overheid en belastingdienst, banken, controlerende en arbeidsinstanties, verzekeringsmaatschappijen…], die op deze manier werkelijk álles over je weten [koopgedrag, verblijfplaats, vrijetijdsbesteding,  verslavingen, donaties, medische problemen…], niets met die gegevens doen. Ach nee, dat zullen ze toch niet? Wie wil er nu een brave burger controleren? Juist. Niemand. Toch?

Oorlog tegen cash

Het is en blijft een beangstigende ontwikkeling. Denk er maar eens wat langer over na. Contant geld geeft je de vrijheid om iets aan te schaffen, zonder er eerst uitgebreid over na te hoeven denken. Het geeft je de vrijheid je geld te bewaren op een manier en een plek die jou het beste lijkt; desnoods begraaf je het in een gat in de achtertuin. Jouw keuze. Het geeft je ook de vrijheid om iemand te hulp te schieten door diegene een klein bedrag in de handen te drukken of een dakloze een paar euro te geven. Het geeft je de vrijheid om waarde te ruilen zónder dat er over je schouder meegekeken wordt.

bron: pixabay.com

De EU voert al sinds lange tijd ‘oorlog’ tegen contant geld. Cash zou enkel de financiering van terroristische aanslagen ten goede komen. Cash werkt het zwarte circuit in de hand. Cash is voor criminelen. Maar de werkelijke criminelen hebben al lang en breed andere financieringswegen gevonden, al dan niet met behulp van wat minder betrouwbare overheden. Daarnaast boomen anonieme en toezichtsvrije, virtuele betaalmiddelen (cryptogeld) zoals Bitcoin en Ethereum. Ook geliefd voor de wat minder vredelievende transacties.

Terroristen zal het inmiddels worst wezen of er nog cash is. De enige die door het afschaffen van contant geld daadwerkelijk getroffen wordt, is de normale doorsneeburger, wiens privacy en autonomie samen met het muntgeld compleet verdwijnen. Ook valsmunterij kan geen argument zijn: de 500- en 200-eurobiljetten zijn altijd al de minst vervalste biljetten, de vijftigjes en twintigjes daarentegen…

Afschaffen die hap, want?

In mei 2016 werd echter júíst dat 500-eurobiljet afgeschaft. De eerste grote stap. Het 200-eurobiljet wordt inmiddels eveneens al nauwelijks meer geaccepteerd en zal er binnenkort ook aan moeten geloven. Ook de kleine munten (1 en 2 cent, het ‘koper’) zijn in Nederland – net als in Finland overigens – inmiddels verdwenen. Maar goed, dat is nog tot daaraan toe. Valt mee te leven.

In februari dit jaar nam de EU-politiek de volgende stap: de restrictie van contante betalingen. Bedragen boven de 5.000 euro mogen niet meer (ongescreend) contant betaald (of geaccepteerd) worden. In – onder andere – België ligt dit bedrag bij 3.000 euro. Het verbieden van cash betalingen boven de 500 euro is inmiddels ook al ter sprake gekomen.

En de reden voor dit alles, volgens het door de EU opgestelde ‘manifest’, is inderdaad terrorisme. De strijd daartegen is vastgelegd in de zogenoemde European Consultation Strategy. Hoofdmotivatie:  terrorismebestrijding door afschaffing van cashgeld. Want, zo stelt het manifest: “Payments in cash are widely used in the financing of terrorist activities.” Dat (westerse) overheden zelf de grootste wapen- en middelenverschaffers in deze zijn, dáár hebben we het voor het gemak even niet over. Terrorisme, hét alibi voor alle privacy-vernietigende maatregelen. In naam der terrorismebestrijding is namelijk elke maatregel geoorloofd. Dit doel heiligt álle middelen.

Ik ga me maar eens verdiepen in Bitcoin en co. En investeren in lichtgevende speciaal-edities van 3-euromunten  met vleermuizen en tijgers erop. Die schijnen ook een hoop waard te worden in de toekomst. Alleen even afwachten of je die te zijner tijd überhaupt nog ergens in kunt wisselen. Want bankfilialen zijn er dan niet meer. Uiteindelijk kun je je geld dan alleen nog maar opvreten. Letterlijk. Ik vraag me af wat de voedingswaarde van een vijftigje is.

Enfin. Terug naar de middeleeuwse ruilhandel. Mijn koe tegen jouw varken. Wie biedt?

bron: pixabay

 

Hand in eigen boezem – over ‘NON. NO. NEIN.’ (EU)

bron: europa.eu

bron: europa.eu

27% EU-Europeanen vindt het oké (‘justifiable’) dat vrouwen in sommige situaties seksueel misbruikt worden. Als een vrouw bijvoorbeeld dronken is of zich uitdagend kleedt, als ze niet duidelijk ‘nee’ heeft gezegd en geen verzet geboden heeft, vindt minstens 1 op de 4 Europeanen het begrijpelijk als ze daardoor tot seks gedwongen wordt. 

Dat meldde Europees Commissaris van Justitie Vera Jourova in een toespraak in Brussel, tijdens de opening van de campagne ‘Vrouwen tegen Seksueel Geweld’.

Ik moest even gaan liggen toen ik dat las. En ik dacht er meteen achteraan: ik ben nu gaan liggen; zou dat óók als teken gezien kunnen worden, dat ik nu wel even genomen mag worden? Ik ben per slot van rekening wél op mijn rug gaan liggen…

Hoe is het mógelijk? 27%! Dat getal staat in een gisteren verschenen rapport van de Eurobarometer. 25 November, afgelopen vrijdag, was de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen. Het op die dag gestarte EU-project is weer een nieuw initiatief, wéér een poging, om het – al dan niet seksuele – geweld tegen vrouwen in te dammen.

Want het gebeurt nog steeds. Kijk ik alleen al in mijn directe ‘real life’ omgeving (of zelfs naar mijzelf), zie ik vrouwen die binnen hun huwelijk tot seks gedwongen werden, vrouwen die door hun partner regelmatig in elkaar geramd worden, vrouwen die verkracht of meermaals aangerand zijn, vrouwen die op het werk met seksuele intimidatie te maken hebben. Dat is blijkbaar ‘real life’ voor heel veel vrouwen in de EU (JA, IN DE EU!).

Ik noem even wat factsheet-cijfers uit genoemde EU-studie.
– 1 op de 3 vrouwen (van 15 jaar of ouder) heeft te maken gehad met seksueel en/of fysiek geweld
– 1 op de 3 vrouwen is psychisch mishandeld door een intieme partner
– 1 op de 5 vrouwen wordt gestalkt
– meer dan de helft van de vrouwen (55%) is slachtoffer van seksuele intimidatie
– driekwart van de vrouwen wordt op het werk regelmatig seksueel lastiggevallen.
– 1 op de 20 vrouwen is verkracht

bron: wikimedia.commons

bron: wikimedia.commons

En het écht enge is: een kwart van de Europeanen in de EU vindt dat dus in sommige gevallen ook nog prima te verantwoorden!

‘Jij hebt wel een erg kort rokje aan, meiske. Je vráágt er ook gewoon om, hè.’
‘Heb je iets teveel gezopen, meid? Dan merk je er toch niet veel meer van, dus hoppa. Eigen schuld, dikke bult.’
‘Je zei toch geen ‘nee’? Je stribbelde niet eens fatsoenlijk tegen! Dus wat wil je nou?’
‘Liefje, wil jij zo graag die promotie? Laat dan maar eerst eens zien of je er lichamelijk wel fit genoeg voor bent…’

‘Kun je je klep weer eens niet fatsoenlijk dichthouden, schatje? Geen probleem, dan sla ik hem wel even dicht.’
‘Wat kijk je sexy op je profielfoto! Dan mag ik je in de chat toch wel vragen of je even een potje komt neuken? Kom op zeg!’

Alom geaccepteerde uitspraken, blijkbaar. Dát is everyday real life. Nog steeds.

Naast heel eng is het ook nog eens enorm hypocriet. Wij Europeanen wijzen namelijk maar al te graag met het vingertje naar andere buitenlanden (inclusief niet-EU-Europa) of naar asielzoekerscentra en vluchtelingen. Dat zijn de machtswellustelingen, de vrouwonvriendelijken en de geweldenaars, de verkrachters van onze dochters en de misbruikers. Een half jaar geleden was er bijvoorbeeld publieke commotie over India, waar harde maatregelen werden genomen om van het image ‘Land van Verkrachters‘ af te komen, terwijl Nederland relatief gezien nog vele malen erger was (is).

Maar nu, nu zijn er dus weer nieuwe cijfers over onszelf, die geen haar beter zijn. En die cijfers zijn ook nog eens vertaald naar ‘kosten voor de gemeenschap’. Dan hakken ze er pas echt in. Het (seksueel) geweld tegen vrouwen kost de EU gemiddeld zo’n 226 miljard euro per jaar (gebaseerd op een berekeningsmethode van Day/McKenna/Bowles, uitgelegd in dit rapport). Want naast de zorgkosten (eerste hulp, behandeling, therapie) en de hoge justitiële kosten, zijn er ook grote economische kosten: vrouwen vallen door het geweld weg uit het arbeidsproces, leveren niks meer op, so to speak. Duur!

Als ik deze cijfers zo zie – cijfers van ons eigen, oh zo geciviliseerde en fatsoenlijke Europa – kunnen we dus beter eerst maar eens doorgaan met flink opruimen in eigen huis. En moeten we ook van die blijkbaar nog steeds heersende, gruwelijk enge visie af, dat vrouwen al dat (seksueel) geweld in sommige gevallen aan zichzelf te danken hebben en dat het dus oké is. Geweld is nooit oké.

Dus steek die hand eens in eigen boezem, in plaats van in die van anderen.


[Eerder gepubliceerd op HoeVrouwenDenken.nl]